Home Longen: Ademen we ook microplastics in? Longen: Ademen we ook microplastics in?

Longen: Ademen we ook microplastics in?

Plastic microvezels die afkomstig zijn van bijvoorbeeld synthetische kleren, meubels of vloerkleden komen in de lucht terecht. Van elke 20 kilo stof dat jaarlijks in een gemiddeld huis wordt geproduceerd bestaat naar schatting zo’n zes kilo uit microplastics. Daarnaast bevat ook de buitenlucht microplastics, deels afkomstig van slijtende autobanden. De bijdrage van autobanden aan fijnstof (zwevende deeltjes in de lucht) wordt geschat op 3 à 7%. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft becijferd dat fijnstof in 2016 mondiaal verantwoordelijk was voor 4,2 miljoen voortijdige sterfgevallen.

Dit wil zeggen dat we elke dag microscopisch kleine plastic deeltjes inademen en dus plastic in onze longen krijgen. Wetenschappers die eind jaren negentig het longweefsel van kankerpatiënten onderzochten, kwamen daar microplastics tegen, en uitten hun bezorgdheid over de mogelijke bijdrage van plastic vezels aan het risico op longkanker. Onderzoek naar beroepsziekten bij arbeiders in de textielsector heeft de potentiële gezondheidsrisico’s van microvezels ook verduidelijkt. Zo veroorzaakte de verwerking van polyester- en nylonvezels hoesten, kortademigheid en verminderde longcapaciteit bij arbeiders in de Amerikaanse en Canadese nylonflockindustrie. Een andere studie toonde vergelijkbare symptomen in Nederlandse arbeiders, waaronder hoesten, piepende ademhaling en verhoogde slijmproductie. Er waren ook aanwijzingen dat arbeiders door het inademen van die microplastics ontstekingen in de longen of astma als beroepsziekten konden krijgen.

Lees meer

Het lopende onderzoek
Kunnen onze longen de meeste plastic deeltjes elimineren, of stapelen ze zich in longweefsel op en veroorzaken daar schade? Of kunnen de plastic deeltjes die we inademen zich misschien verspreiden naar andere delen van ons lichaam?

Onderzoekers hopen tegen het najaar van 2020 het antwoord op die vragen te onthullen. Drie studies concentreren zich op de consequenties van het inademen van micro- en nanoplastics, elk ervan met een eigen onderzoeksvraag:

  • Zijn microplastics die aan uitlaatgassen en sigarettenrook zijn blootgesteld schadelijker voor onze longen dan microvezels die niet aan die vervuilende stoffen zijn blootgesteld? (Prof. dr. Barbro Melgert en Dr. Fransien van Dijk, RUG)
  • Hoe reageren onze longen op sterk verweerde microplastics? (Dr. Ingeborg Kooter, TNO)
  • Kunnen ingeademde microplastics zich van de longen naar andere delen van het lichaam verspreiden? (Dr. Bastien Venzac, UT)

De eerste bevindingen
Op de Plastic Health Summit in oktober 2019 presenteerde dr. Fransien van Dijk de eerste resultaten van haar onderzoek. Met haar collega’s kweekte ze twee soorten ‘minilongen’ op en stelde die bloot aan nylon- en polyestermicrovezels. Daarover zegt Van Dijk: ‘Als we nylon microvezels toevoegen, zien we dat er een enorme afname is in de groei van de minilongetjes. Als we polyester toevoegen, zien we een minimaal effect.’ Dit effect geldt met name voor de ontwikkeling van de luchtwegen, een eerste aanwijzing van de mogelijk schadelijke invloed die plastic op de menselijke gezondheid heeft.

De onderzoeksgroep had van tevoren niet verwacht zo’n duidelijk effect van nylon-microvezels op de blootgestelde minilongen te zullen ontdekken. Daarnaast bestudeerde de groep de reactie van de afweercellen in onze longen. Van Dijk laat filmpjes zien waarin ‘je duidelijk ziet dat de macrofagen (de afweercellen) de […] vezels achternagaan’. Ze zetten hun onderzoek voort om erachter te komen waarom nylon microvezels zo’n sterke reactie uitlokken bij de minilongen.

Kijk hier naar Fransien van Dijk die haar resultaten presenteert tijdens de Plastic Health Summit van 2019:

In het najaar van 2020 worden van alle projecten meer resultaten verwacht. We houden je op de hoogte!

Lees minder

Onderzoeksveld Longen
Onderzoeksperiode April 2019 – Najaar 2020
Betrokken universiteiten en instituten Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO)
Universiteit Twente (UT)
Betrokken onderzoekers Prof. dr. Barbro Melgert (RUG)
Dr. Fransien van Dijk (RUG)
Dr. Ingeborg Kooter (TNO)
Dr. Bastien Venzac (UT)